26 czerwca 2025 roku w Jastrowiu rozpoczął się XXXVI Międzynarodowy Festiwal Folklorystyczny "Bukowińskie Spotkania". Pierwszy etap tego jednego z największych europejskich festiwali folklorystycznych w Europie z Jastrowia i Pily przeniósł się do Czerniowiec, gdzie odbył się 5-6 lipca.
Prezentacja ukraińskiej edycji XXXVI Międzynarodowego Festiwalu Folklorystycznego „Bukowińskie Spotkania” – jednego z największych transgranicznych festiwali wędrownych w Europie – odbyła się w sobotę 5 lipca o godz. 10.00 na ulicy Olgi Kobylańskiej.
Przed Polskim Domem świąteczny nastrój mieszkańcom Czerniowiec zapewniły zespoły folklorystyczne z Polski: „Jastrowiacy” z Jastrowia i „Jutrzenka” z Bolesławca, znani już na Bukowinie rumuńscy amatorzy „Piatra Soimului” oraz dziecięca orkiestra „Dor”.
Do gości dołączyły się chóry „Echo Prutu” – obwodowego Towarzystwa Kultury Polskiej im. A. Mickiewicza oraz „Edelwejs” – austriacko-niemieckiego Towarzystwa Kultury „Widrodżennia”. Następnie wszyscy z pieśniami i tańcami przeszli na Plac Centralny, minęli Ratusz, kierując się na Plac Teatralny, gdzie o godzinie 11:00 nastąpiło oficjalne otwarcie festiwalu, tradycyjnie obwieszczane przez trembity.
Uczestników festiwalu powitali: wiceprzewodniczący obwodowej administracji wojskowej Roman Hreba oraz zastępca burmistrza Czerniowiec Jurij Łesiuk. Dyrektor festiwalu „Bukowińskie Spotkania” Zbigniew Kowalski, zwracając się do publiczności, powiedział, że jest to święto tradycji ludowej, pieśni, tańca i dźwięku na żywo. To most przyjaźni i jedności, który łączy pokolenia, narody, kultury i popularyzuje tradycje. „Kiedy szliśmy ulicą Kobylańską, uświadomiłem sobie, że jesteśmy wdzięczni ludziom, którzy walczą za nas, dlatego dedykujemy im to święto. W zeszłym roku myślałem, że to będzie ostatnie święto w czasie wojny. Ale niestety nie. Mam nadzieję, że nasze kolejne spotkania odbędą się w spokojnej Ukrainie” – dodał Zbigniew Kowalski.
Przez cały dzień przed teatrem im.O. Kobylańskiej ponad dwadzieścia grup artystycznych z obwodu czerniowieckiego, w tym amatorskie grupy wspólnot i stowarzyszeń narodowych, zachwycało publiczność energią i barwnością folkloru i utworów etnograficznych, pieśniarskich i choreograficznych. Festiwal stał się prawdziwym świętem sztuki ludowej – pieśni, tańca, muzyki, ożywionej komunikacji i szczerej chęci zachowania i przekazania tradycji ludowych Bukowińczyków, zamieszkujących te tereny od niepamiętnych czasów i wzbogacanych przez przedstawicieli różnych wspólnot narodowych.
Ten tradycyjny projekt etno-artystyczny od dawna jest symbolem przyjaźni i jedności, łączy pokolenia, narody i różne kultury, a także popularyzuje ich twórcze osiągnięcia.
Ponieważ na Bukowinie od dawna panuje tradycja świętowania wszelkich świąt w gronie dużej rodziny, zwłaszcza o takiej skali, w tym roku, oprócz wyżej wymienionych gości zagranicznych, nasz obwód reprezentowała ukraińska strona twórcza festiwalu, w liczbie ponad dwudziestu barwnych grup z różnych stron Bukowiny.
Przez cały słoneczny dzień scena ożywała dzięki kolorowym haftom, namiętnym tańcom, serdecznym pieśniom i cudownej muzyce — wszystkiemu, co podtrzymywało i przekazywało ducha ludzi przez pokolenia. Uroczystego koncertu galowego na Placu Teatralnym dokonała orkiestra ludowa „Bukowina” z Pałacu Kultury w Czerniowcach (dyrygent Jewhen Tarnawski), po czym scenę z radością przejął zespół choreograficzny Kolegium Sztuk Pięknych im. S. Worobkiewicza „Nad Prutom” (kierownik Wołodymyr Dołhy).
Mieszkańcy Waszkowiec zaprezentowali publiczności swoją wielowiekową ukraińską sztukę ludową – amatorski zespół wokalny „Berehynia” (kierownik Lubow Kachman) i amatorski zespół tańca ludowego „Czeremszyna” (kierownik Orest Sirecki).
Różnorodność narodową Bukowiny zademonstrował chór obwodowego Towarzystwa Kultury Polskiej im. A. Mickiewicza „Echo Prutu” (kierownik Lilia Pyndyk) oraz zespół wokalny ustriacko-niemieckiego Towarzystwa Kultury „Edelwejs” (kierownik Larisa Biełova).
Publiczność zgromadzona na placu gromkimi brawami powitała tradycyjnego uczestnika „Spotkań Bukowińskich” – zespół folklorystyczny z rumuńskiego miasta Cîmpolung-Moldawenesk „Piatra Soimului” (pod kierownictwem Wirgilija Makoweja).
Mieszkańcy Czerniowiec radosnymi okrzykami i kwiatami powitali solistkę zespołu „Jastrowiacy” Agnieszkę Ramucką, która również nie po raz pierwszy odwiedziła Czerniowce. I choć zespół z przyczyn losowych nie dotarł w pełnym składzie, został przyjęty bardzo ciepło. Gorąco powitano również, tak powiem, „zredukowany” skład zespołu folklorystycznego „Jutrzenka” z polskiego Bolesławca (kierownik Bogdan Rawik).
Szczery podziw i okrzyki „Brawo!” wzbudzili oczywiście artyści dziecięcej orkiestry kameralnej „Dor” z rumuńskiej wioski Moare.
I znów scena rozkwitła ukraińskim haftem. Na zmianę działały na scenie amatorskie zespoły folklorystyczne „Besarabski Kolor” z Chocimia, „Kolorowy Rozmaj” z Czerniowiec, „Czerwona Kayłyna” z Łużan, Instrumentalna Orkiestra Ludowa z Głynnicy, „Zołota Krynycia” z Rogizny, zespoły choreograficzne „Alunesz” ze wsi Horbowa i „Junist” z Czerniowiec, a także Teatr tradycji ludowych „Czerniwczanka”.
Festiwal, który już przez 36 lat buduje mosty między krajami, odbył się przy wsparciu Czerniowieckiej Obwodowej Administracji Wojskowej, Rady Miejskiej Czerniowiec, Obwodowego i Miejskiego Wydziałów Kultury oraz Centrum Kultury i Sztuki Bukowiny.
W niedzielę, 6 lipca, uczestnicy „Bukowińskich Spotkań” byli gośćmi festiwalu „Mandroterapia” i prezentowali swoje programy w strefie rekreacyjnej Słoneczna Dolina. Oprócz wspomnianych polskich i rumuńskich gości „Bukowińskich Spotkań”, w „Mandroterapii-feście” aktywnie uczestniczył również zespół „Fajni Gazdyni” z Kelmeniec.
Warto dodać, że gospodarze imprezy – Inna Prysiażniuk, Natalia Kornij, Svitlana Kostiuk, Natalia Karabczyjewska, Anna Dolga, Walentyna Andruszczak, Rima Sajnenko, Ivan Gorianin, Gennadij Biłyk, Wiktor Zachływniuk (kierownik – Ałła Ilach) – przez cały 2024 rok tworzyli ciepłą atmosferę, przyjmowali i częstowali dzielnych ukraińskich żołnierzy daniami lokalnej autentycznej kuchni w ich wiosce.
Fest „Mandroterapii” to projekt, który łączy żołnierzy wracających do zdrowia po kontuzjach na Bukowinie, dzieci poległych obrońców oraz licznych wolontariuszy. Podczas festiwalu wyrazy szczerej wdzięczności skierowano do sołtysa Bogdana Olijnyka, do naczelnika wydziału oświaty, kultury i sportu rady wiejskiej Wasyla Kaczana i naczelnika wojskowej administracji rejonu Dniestrowskiego Witalija Jakubenki.
Uczestnicy festiwalu „Bukowińskie Spotkania”, którzy tu, w Słonecznej Dolinie, odczuli, że życie w Ukrainie wciąż trwa, choć z nutą wojny, szczerze podziękowali organizatorom spotkania dwóch niezwykłych festiwali, Mychajłowi Chmylewskiemu i Iwanowi Petrusiakowi, za świąteczną i ciepłą atmosferę wydarzenia.
Kolejnym etapem „Bukowińskich Spotkań” będzie rumuńska edycja w Câmpulung Moldowenesk – 18-20 lipca, a kolejną węgierską będzie Bonyhád – 1-3 sierpnia, który zakończy europejską podróż festiwalu. Bez wątpliwości – tradycje ludowe łączą pokolenia.
Janina BILIŃSKA.
Zdjięcia Walentyny KARPIAK.
