Szkolenia online
W marcu–czerwcu br. Wydział Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych RP organizował pilotażowy kurs w trybie online dla polonijnych dziennikarzy „Nowe media w organizacjach polonijnych", skierowany do Polonii i Polaków za granicą przez Światowe Stowarzyszenie Mediów Polonijnych.
Celem kursu było podniesienie kompetencji osób mieszkających poza granicami Polski, zaangażowanych w działalność polonijną, związanych z mediami polonijnymi z różnych państw świata. Uczestnicy szkolenia reprezentowali media drukowane, internetowe, radio, telewizję oraz redakcje multimedialne, ponieważ Program został przeznaczony dla redaktorów i twórców mediów polonijnych, liderów i członków organizacji polonijnych. Kurs skierowany był głównie do osób, które mają już doświadczenie w tworzeniu mediów polonijnych lub działalności społecznej.
Zajęcia odbywały się w formie interaktywnych wykładów prowadzonych przez ekspertów, profesorów Uniwersytetu Warszawskiego, ćwiczeń praktycznych z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych.
Rolę koordynatorki pilotażowej edycji kursu „Nowe media w organizacjach polonijnych” pełniła profesor Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego Katarzyna Seroka.
Pierwsze sobotnie spotkanie odbyło się 29 marca na platformie Google Meet na temat: „Tworzenie treści cyfrowych i publikacji. Kompozycja, typografia i grafika w mediach” i było to okazja do zapoznania się z kluczowymi zasadami wizualnej komunikacji. O tym mówił dr hab. Michał Głowacki – Prodziekan ds. Badań Naukowych i Współpracy Międzynarodowej Uniwersytetu Warszawskiego.
W niedzielę, 30 marca, dr Robert Czarnowski przemawiał na temat „Aktywność obywatelska za granicą" – o roli Polonii w kształtowaniu społeczeństwa obywatelskiego w kraju osiedlenia.
W kolejnych spotkaniach w weekend 12 i 13 kwietnia dziennikarka mgr Martyna Adamska-Pakuła złożyłа raport na temat „Podcasty, blogi i storytelling w mediach polonijnych: angażowanie i promocja treści”, a dr hab. Profesor Jarosław Kończak UW mówił o Komunikacjach korporacyjnyc
Celem zajęć było poznanie, jak nagrać i zmontować treści audio-wideo przy użyciu prostych narzędzi oraz jak zaangażować społeczność do tworzenia treści odpowiadających na potrzeby odbiorców.
W następnych spotkaniach brali udział dziennikarze Łukasz Szurnicki, Robert Kotowski, Gabriela Manista, Anna Miotek.
Warszawa
22 czerwca 2025 r. w MSZ przy ul. Krywulta 2 (Departament Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą) odbyło się uroczyste podsumowanie pierwszego etapu pilotażowego programu „Nowe media w organizacjach polonijnych”. W wydarzeniu wzięła udział wiceminister spraw zagranicznych Henryka Mościcka-Dendys.
- Media polonijne są nie tylko źródłem informacji, ale także narzędziem w edukacji obywatelskiej, integracji i promocji Polski na świecie, - mówiła wiceminister. - Wsparcie ich profesjonalizacji to inwestycja w silniejsze, lepiej poinformowane i zjednoczone środowisko polonijne na świecie. W przygotowanie pilotażowego szkolenia, tj. wyłonienie grupy zainteresowanej szkoleniem, włączyli się dziennikarze zrzeszeni w Światowym Stowarzyszeniu Mediów Polonijnych oraz Federacji Mediów Polonijnych na Wschodzie. „Pilotaż, w którym od marca do czerwca 2025 r. wzięło udział ponad 30 dziennikarzy mediów polonijnych z całego świata, został przeprowadzony z inicjatywy Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ. Przy realizacji projektu resort dyplomacji ściśle współpracował z Instytutem Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego”, - mówił na spotkaniu współpracownik MSZ, kurator kursu Marcin Wojciechowski.
Uczestnicy otrzymali świadectwo ukończenia kursu, wydane przez Uniwersytet Warszawski, potwierdzające zdobyte kompetencje.
Staże dziennikarskie
W drugim etapie programu 17 absolwentów kursu mediów polonijnych uczestniczyło w tygodniowych stażach zawodowych w redakcjach polskich mediów publicznych – w Polskiej Agencji Prasowej, Polskim Radiu oraz Telewizji Polskiej. Uczestnicy wzięli udział w programie mentorskim i kulturalnym, rozwijając umiejętności praktyczne oraz poszerzając wiedzę o Polsce.
Podczas naszego pobytu w Polsce opiekuwało się nami Polskie Bractwo Kawalerów Gutenberga. Oprócz stażu w mediach, Państwo z tego Bractwa organizowało dla nas konferencje w hotelu „Gromada”, w którym mieszkaliśmy.
Bractwo Gutenberga to organizacja skupiająca wydawców i dziennikarzy, która zajmuje się m.in. ochroną języka polskiego i przeciwdziałaniem negatywnym wpływom obcych języków, zwłaszcza anglicyzmów. Spotkania dziennikarzy w ramach Bractwa dotyczyli różnych kwestii związanych z naszą pracą. Warto zauważyć, że Bractwo Gutenberga jest organizacją, która dąży do zachowania i promocji języka polskiego w mediach i nasze spotkania byli okazją do dyskusji o etyce zawodowej, nowych trendach w dziennikarstwie oraz wyzwaniach, przed którymi stoimy.
Z serdecznymi pozdrowieniami zwrócił się do nas Dyrektor Polskiego Bractwa Kawalerów Gutenberga Зan Tomasz Mospan. Dodał, że ta paneuropejska organizacja publiczna, której Polska jest członkiem od 2007 r., w ubiegłym roku przekazała 3 miliony książek bibliotekom, szkołom i domom dziecka.
Moderator dr hab.Michał Głowacki, prodziekаn ds. Badań naukowych i współpracy Мiędzynarodowej Uniwersytetu Warszawskiego, który w pracy naukowej zajmuje się polityką medialną, złożył raport na temat „Media publiczne i niezależne – miejsce dziennikarza w świecie informcji”. Mówił o tym, ze w 2010 r. w Departamencie Mediów i Społeczeństwa Informacyjnego w Radzie Europy w Strasburgu koordynował pracami grupy ekspertów w zakresie zazrądzania mediami piblicznymi.
Chodziło o to, że kiedyś Вractwo było organizatorem Światowego Forum Mediów Polonijnych, które integruje środowisko dziennikarzy polonijnych na całym świecie, ale teraz ta kwestia nie jest specjalnie uznawana za konieczną.
- W tym roku po raz pierwszy od 2011 r. nie dostaliśmy dofinansowania i nie mamy możliwości, żeby zebrać na tradycyjnym forum polskich dziennikarzy z różnych krajów, a nawet zorganizować kongres dziennikarski, który dawniej odbywał się co roku, - z żalem mówiłа na spotkaniu z przedstawicielami Bractwa Kawalerów Gutenberga Prezes Światowego Stowarzyszenia Mediów Polonijnych Teresa Sygnarek, Polka ze Szwecji.
Pan Mоspan obiecał poruszyć ten problem z wyższymi urzędami władz, które zajmują się sprawami Polaków za granicą, a co do Bractwa, to oni są zawsze gotowi pomóc w tej szczytnej sprawie.
Сiekawe było spotkanie z polską dziennikarką, prezenterka Telewizji Polskiej Zofią Czernicką, która mówiła o etyce i zaufaniu, oraz o odpowiedzialności dziennikarskiej.
Moderator Piotr Dobrołęcki – dziennikarz, wydawca, redaktor naczelny „Magazynu Literackiego KSIĄŻKI”, wykładowca na wydzialie Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego omówił stan rynku książki w Polsce i Europie.
Relacje Instytutu Pileckiego
Podczas stażu w PAP zostaliśmy zaproszeni na konferencję prasową „Skradzone dzieciństwo – zbrodnie przeciwko dzieciom popełnione przez wojska rosyjskie”, dokumentujący relacje świadków rosyjskich zbrodni na dzieciach Ukrainy. Publikacja oparta jest na ponad 100 świadectwach dorosłych i dzieci z terenów objętych wojną w Ukrainie. Zebrane relacje opisują zbrodnie wojenne, akty ludobójstwa i pospolite przestępstwa popełniane przez rosyjskie wojska oraz formacje pomocnicze.
Profesor Przemysław Wiszewski, pełnomocnik dyrektora Instytutu Pileckiego ds. naukowych, podziękował wszystkim, którzy od 2022 roku zbierali relacje – zarówno w Ukrainie, jak i wśród uchodźców w Polsce. Podziękował też tym, którzy odważyli się podzielić swoimi świadectwami. Trwająca od 2014 roku w Ukrainie rosyjska agresja sprawiła, że całe pokolenie ukraińskich dzieci dorasta w cieniu wojny, wysiedleń i zagrożenia życia.
Iryna Iwannikowa, krewna jednej z ofiar - uprowadzonego dziecka, pochodząca z Chersonia opowiedziała o doświadczeniach wojennych swojej rodziny: „Jestem jednym z milionów świadków zbrodni. Mój mąż trzeciego dnia wojny wstąpił do obrony terytorialnej. Wkrótce trafił do rosyjskiego więzienia – był torturowany, miał gaszone papierosy na twarzy, mnie grożono bronią. To doświadczenie na zawsze nas naznaczyło”.
Raport zawiera także materiały ukraińskiej organizacji Save Ukraine, która pomogła odzyskać blisko 700 ukraińskich dzieci odebranych rodzinom i poddanych rosyjskiej indoktrynacji. Jej przedstawicielka, Ksenia Kołotiuk, manadżer programowy misji ratunkowej Save Ukraine z Kijowa, która zajmuje się poszukiwaniem uprowadzonych dzieci ukraińskich, apelowała o rozpowszechnianie publikacji: Wojna trwa, giną nasi obywatele i nasze dzieci. Ten raport to ważny głos – podzielcie się nim.
Autor tego artykułu przyłączyła się do rozmowy i powiedziała, że międzynarodowa organizacja Save the Children in Ukraine jeszcze w 2022 roku rozpoczęła swoją działalność na Bukowinie. Ich celem jest stworzenie komfortowych warunków do edukacji i wypoczynku dla dzieci-uchodźców, którzy obecnie mieszkają w naszym regionie. „Udzieliliśmy schronienia ponad 33 tysiącom dzieci z różnych regionów Ukrainy. Mieszkają w placówkach edukacyjnych i socjalnych, domach dziecka, schroniskach, szkołach z internatem. Robimy wszystko, co możliwe, aby zaspokoić ich potrzeby”, powiedziała w swoim przemówieniu..
Pożegnanie
Ostatniego dnia naszego stażu Redaktor Naczelny PAP Wojciech Tumidalski zaprosił nas na rozmowę pożegnalną, i w imieniu władz PAP podziękował za wspólny tydzień w Agencji i zaznaczył, że dla jego współpracowników interesujące było poznanie polskich dziennikarzy „z różnych krajów świata”, usłyszenie, co przeżywają ich społeczności oraz jaki mają problemy.
Byliśmy oczywiście też wdzięczni za to doświadczenie, które przeżyliśmy w różnych redakcjach PAP, za udział w konferencjach prasowych i codziennych spotkaniach redakcyjnych, gdzie mieliśmy okazję zobaczyć na własne oczy „wewnętrzną kuchnię PAP”.
Zarządzający Polską Agencją Prasową, kurator naszej staży Marek Błoński przeanalizował pracę praktyczną wszystkich stażystów, zauważając, że ich wysoki poziom zawodowy był widoczny w przygotowywaniu zadań, jakie otrzymywali w redakcjach. Dodał między innymi, że artykuł redaktora «Gazety Polskiej Bukowiny” o Międzynarodowym Festiwalu Folklorystycznym „Bukowińskie Spotkania” został wysoko oceniony przez redakcyjne kolegium i trafił do ogólnokrajowego kanału informacyjnego. A Polskie Radio nawet wyraziło chęć przeprowadzenia wywiadu z Panią Redaktor naczelną.
W imieniu moich kolegów z Niemiec, Włoch, Austrii, Szwecji, Węgier, Białorusi, Kanady, Litwy, Anglii, Danii, Hiszpanii i Czech сhcę wyrazić szczerą wdzięczność Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ RP oraz profesorom Uniwersytetu Warszawskiego za owocną i produktywną naukę online, nie tylko za wykłady na temat podstaw współczesnego dziennikarstwa, ale także za interesujące dyskusje na temat polonistyki w różnych państwach. Serdecznie dziękujemy Bractwu Kawalerów Gutenberga za zorganizowanie nam pobytu w pięknym hotelu „Gromada”, za pouczające wykłady i bogaty program kulturalny. I oczywiście dziękujemy zespołom kreatywnym PAP, TVP i Polskiego Radia za profesjonalne szkolenia i współpracę.
Ten tydzień spędzony w Warszawie nie tylko pozostanie w naszej pamięci, ale i zainspiruje nas do dalszej twórczej pracy.
Antonina TARASOWA,
uczestniczka kursu dla dziennikarzy
„Nowe media w organizacjach polonijnych"
