II konferencja naukowa w Przemyślu
W listopadzie b.r. w Przemyślu odbyła się II konferencja naukowa „Polacy na Ukrainie. Od Powstania styczniowego do XXI wieku”, zorganizowana przez Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego przy wsparciu Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ RP. Wydarzenie to zgromadziło naukowców, dyplomatów i działaczy społecznych, stając się ważnym forum refleksji nad historią i współczesnością polskiej mniejszości na Ukrainie.
Konferencja była kontynuacją inicjatywy rozpoczętej rok wcześniej i odbyła się pod hasłem „Od pamięci do tożsamości”. Organizatorzy stworzyli przestrzeń do interdyscyplinarnej dyskusji o losach Polaków na Ukrainie od XIX wieku po czasy współczesne.
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele polskiego korpusu dyplomatycznego, środowisk akademickich z Polski i Ukrainy, a także reprezentanci mediów i organizacji polonijnych. Podczas otwarcia odczytano list Jana Malickiego, dyrektora Studium Europy Wschodniej UW, głos zabrała również Anna Sochańska – dyrektor Departamentu Współpracy z Polonią i Polakami za Granicą MSZ. Wykład inauguracyjny pt. „Polityka kulturalna mniejszości polskiej na Ukrainie” wygłosił dr hab. Andrzej Bonusiak z Uniwersytetu Rzeszowskiego.
Podczas dyskusji podkreślano, że tożsamość narodowa Polaków na Ukrainie kształtuje się nie tylko poprzez język, religię czy tradycję, ale także poprzez świadome wybory jednostek. Jak zauważył dr Grzegorz Demel z Instytutu Studiów Politycznych PAN, współczesne rozumienie tożsamości narodowej opiera się na świadomości i indywidualnym poczuciu przynależności.
W trakcie wydarzenia odbyło się kilka paneli tematycznych poświęconych m.in.:
- współczesnym wyzwaniom polskiej mniejszości na Ukrainie i realizacji założeń polskiej polityki zagranicznej,
- nauczaniu języka polskiego na uczelniach Ukrainy - od ujęć historycznych po stan obecny,
- funkcjonowaniu polskiej oświaty w latach 1864-1921,
- roli organizacji polskich w nauczaniu języka polskiego,
- wyzwaniom badań terenowych po 1990 roku,
- polityce administracji carskiej wobec szkolnictwa polskiego,
- losom zapomnianych i niezapomnianych Polaków,
- rozwojowi mass mediów w języku polskim na Ukrainie.
Na konferencji zaprezentowano drugi tom monografii zbiorowej „Polacy na Ukrainie. Od powstania styczniowego do XXI wieku” pod redakcją prof. dr hab. Heleny Krasowskiej ze Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego, w którym zebrano teksty referatów konferencyjnych. Nie mogło wśród nich zabraknąć prac naszych Bukowińczyków: dr Władysława Strutyńskiego, dr Jarosława Redkwy i Tomasza Kałuskiego, który jako jedyny reprezentował Bukowinę na konferencji i brał udział w panelach dyskusyjnych poświęconych problematyce nauczania języka polskiego oraz problemom badań terenowych po 1990 roku.
II konferencja naukowa w Przemyślu była nie tylko spotkaniem akademickim, lecz także ważnym gestem solidarności i wsparcia dla Polaków na Ukrainie. Jej interdyscyplinarny charakter i udział przedstawicieli różnych środowisk sprawiły, że stała się platformą wymiany doświadczeń i refleksji nad przyszłością polskiej mniejszości w zmieniających się realiach geopolitycznych.
Tomasz KAŁUSKI
Źródła: Nowy Kurier Galicyjski, Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku.
